IEA raporuna göre, Türkiye’nin çatıları 120 GW güneş potansiyeli taşıyor. İzmir, İstanbul ve Ankara başı çekiyor. Sistemler enerji güvenliğini artıracak.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan “Türkiye Enerji Politikaları İncelemesi Raporu”, Türkiye’nin çatı tipi güneş enerjisi potansiyelinin 120 gigavat olduğunu ortaya koydu. Bu potansiyelin değerlendirilmesi, elektrik üretiminin daha dağıtık bir yapıya kavuşturulmasını ve güneş enerjisinin toplam üretimdeki payının artırılmasını sağlayacak.
Çatı tipi güneş enerjisi modeli, enerji üretiminde dışa bağımlılığı azaltmanın yanı sıra tüketicilere kendi elektriğini daha uygun maliyetle üretme imkanı sunuyor. Enerji sisteminin merkezi yapısını zayıflatacak bu model, aynı zamanda enerji güvenliğini de güçlendirecek.
Türkiye’nin en yüksek çatı tipi güneş enerjisi potansiyeline sahip ilk üç ili, ülke nüfusunun büyük bölümünü barındıran İzmir, İstanbul ve Ankara olarak belirlendi. Bu şehirlerdeki potansiyelin değerlendirilmesi, ulusal enerji hedeflerine ulaşmada önemli bir adım olacak.
Çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin yaygınlaştırılması, yalnızca yenilenebilir enerji kapasitesini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda enerji güvenliğini de pekiştirecek. Özellikle deprem gibi doğal afetler sonrasında merkezi enerji sistemlerinde yaşanabilecek kesintilere karşı bu sistemler, elektrik arzının devamlılığını sağlayarak daha dayanıklı bir enerji altyapısı oluşturacak.
Büyük ölçekli santrallere göre avantajlar sunan çatı tipi PV sistemlerinin yaygınlaşmasının önünde düzenleyici ve uygulamaya yönelik engeller bulunuyor. Türkiye, 2019’da aylık mahsuplaşmaya dayalı net ölçüm sistemini hayata geçirdi. Bu sistem, konut tipi güneş enerjisi kullanıcılarının ihtiyaç fazlası elektriği satmasına olanak tanıyor.
Ancak, çatı tipi güneş enerjisi kurulum süreçlerinin uzunluğu, yatırımların yaygınlaşmasını sınırlayan temel faktörler arasında yer alıyor. Başvurudan kurulum aşamasına kadar birden fazla kurumun onayı gereken süreçler, 27 haftaya kadar uzayabiliyor.
Türkiye, 2035 yılına yönelik rüzgar ve güneş enerjisi hedeflerine ulaşmak için önemli reformları hayata geçiriyor. 24 Temmuz 2025’te yapılan yasal düzenlemelerle, rüzgar ve güneş enerjisi santrallerinin izin süreçleri yaklaşık 48 aydan 18 aya indirildi.
Başvuru süreçlerinin daha da iyileştirilmesi ve yeni yapılacak binalar ile kamu binalarında çatı tipi güneş enerjisi sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi, Türkiye’nin enerji alanındaki kendi kendine yeterlilik hedeflerine ulaşmasına katkı sağlayacak adımlar olarak görülüyor.
Türkiye’de güneş fotovoltaik teknolojisi, lisanssız elektrik üretimi rejiminden en fazla yararlanan kaynak oldu. Bu uygulama, özellikle konut ve tarım sektörlerinde çatı tipi güneş enerjisi kurulumlarının hızla artmasına zemin hazırladı. Fotovoltaik güneş, 2025 sonu itibarıyla Türkiye’nin lisanssız elektrik üretim kapasitesinin yüzde 97’sini, yaklaşık 23 gigavatını oluşturdu.
Rapora göre, bu kapasitenin artırılması için dağıtık enerji altyapısının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Akıllı sayaçların, küçük ölçekli ve dağıtık yenilenebilir enerji altyapısının gelişimini desteklemesi bekleniyor. Yol haritasının temel hedeflerinden biri, elektrik sistemine 35 gigavatlık esnek kaynak kazandırmak. Bu kapasitenin 10 gigavatı depolama sistemleriyle birlikte çatı tipi güneş enerjisi, 10 gigavatı büyük ölçekli enerji depolama, 5 gigavatı şebeke yönetimi ve 10 gigavatı talep tarafı yönetimi şeklinde yapılandırılacak.
