Enflasyonist baskılar ve faiz artırımları küresel piyasalarda dalgalanmaya neden oluyor. Tahvil faizleri yükselirken dolar güçleniyor, petrol fiyatları ve altın onsunda hareketlilik yaşanıyor.
Enflasyonist baskıların sürmesi ve merkez bankalarının faiz artırımı adımları küresel tahvil piyasalarında satış baskısını artırıyor. Yükselen petrol fiyatları, enflasyon korkularını körükleyerek başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarının para politikalarında sıkılaşmayı hızlandırabileceği öngörülerini güçlendiriyor.
Uzun vadeli tahvil faizlerindeki artış, küresel borçlanma maliyetlerini yükseltirken hisse senedi değerlemeleri üzerinde de baskı oluşturuyor. Tahvil getirilerindeki sert yükselişlerin ardından geri çekilmeler yaşansa da faizlerin yüksek seviyelerde kalması, küresel piyasalarda risk algısını artırıyor.
Dün ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,69 ile 2002’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Bugün bu faizler sırasıyla yüzde 5,25 ve 5,62 seviyelerinde dengelendi. ABD’de ISM ödenen fiyatlar endeksinin 77,9’a yükselmesi, üreticilerin artan ham madde maliyetleriyle mücadele ettiğini gösteriyor.
Bu durum enflasyonist endişeleri artırırken dolara olan talebi de sürdürüyor. Dolar endeksi dün 102,2 ile Nisan 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördükten sonra bugün 101,9 seviyelerinde seyrediyor. Fransa kaynaklı mali endişeler nedeniyle avrodaki düşüş de doları destekliyor.
ABD’nin Orta Doğu’ya ek askeri güç göndereceği ve İran’a yönelik operasyonları değerlendireceğine dair haberler sonrası Brent petrolün varil fiyatı 104 dolara kadar yükselmişti. Bugün ise fiyatlar 102,3 dolar seviyesinde yatay seyrediyor.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, küresel dizel arzındaki aksaklıkların giderilmesi için Avrupalı ortaklarına taahhütlerini hızlandırma çağrısı yaptı. Tahvil faizlerindeki geri çekilmenin etkisiyle altının onsu yüzde 0,3 artışla 4 bin 191 dolardan işlem görüyor.
Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, ekonominin dirençli olması ve enflasyonun katı seyretmesi halinde politika faizinin daha da yükselebileceğini belirtti. Kashkari, ekim ayı toplantısında faiz artışı yapılıp yapılmaması konusunda kesin bir görüşü olmadığını ifade etti.
Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson ise para politikasındaki her türlü ayarlamanın verilerdeki eğilimler, gelişen görünüm ve risk dengesi dikkate alınarak yapılacağını vurguladı. Jefferson, bu değerlendirme için daha fazla zamana ihtiyaç duyabileceklerini dile getirdi.
ABD Hazine Bakanlığı, İran’ın yaptırımları delmek için kullandığı Rusya bağlantılı A7 adlı gölge bankacılık ağına yaptırım kararı aldı.
New York borsası, tahvil faizlerinin gerilemesinin ardından günü hafif yükselişle tamamladı. İlk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı beklentilerin altında kaldı. Nike’ın gelirlerindeki azalma ve Çin’e satışlarındaki düşüş şirketin hisselerinde gerilemeye neden oldu. Dow Jones endeksi yüzde 0,04, S&P 500 endeksi yüzde 0,19 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,04 değer kazandı.
Avrupa borsaları tahvil faizlerindeki yükselişlerin etkisiyle negatif seyretti. Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi 2002’den bu yana en yüksek seviyeye çıkarken, kamu borcuna ilişkin endişeler arttı. Enerji maliyetlerindeki artışla Fransa, İtalya ve Almanya’dan gelen enflasyon verileri beklentilerin üzerinde geldi. İngiltere’de 30 yıllık tahvil faizi 1998’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yapay zekanın finans sektöründe güvenli kullanımı için politika yapıcıların riskleri öngörmesi gerektiğini vurguladı. Avro Bölgesi imalat sanayi PMI, eylülde son 52 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,68, Almanya’da DAX 40 yüzde 1,03, Fransa’da CAC 40 yüzde 1,62 ve İtalya’da FTSE MIB yüzde 2,21 değer kaybetti.
Asya borsaları, Güney Kore hariç negatif bir seyir izledi. Yükselen tahvil getirileri ve petrol fiyatları bölgede risk iştahını baskıladı. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi 1995’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Tokyo enflasyonu yıllık bazda yüzde 2,7’ye çıktı. Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Hang Seng endeksi yüzde 2,6 değer kaybederken, Kospi endeksi yüzde 0,1 değer kazandı.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,53 değer kazanarak 12.249,04 puandan tamamladı. Dolar/TL 49,1230’dan işlem görüyor. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye süreci devam eden fonlar için 1 milyon lirayı aşmayacak ara ödeme yapılacağını bildirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, fon piyasasındaki sorunun üstesinden gelindiğini belirtti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sorunlu portföy yönetim şirketlerini karantinaya aldıklarını ve tasfiye sürecinin başladığını açıkladı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), KOBİ kredileri için büyüme sınırını yüzde 5’e yükseltti.
