Küresel piyasalar, ABD-İran arasında Hürmüz Boğazı’na yönelik olası anlaşma haberleriyle tahvil baskısını hafifletirken, Asya’da risk iştahı arttı. Petrol fiyatları gerilese de enflasyon endişeleri sürüyor.
ABD ve İran müzakerecilerinin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını sağlayacak kademeli bir anlaşma üzerinde çalıştığına dair haberler, petrol fiyatlarındaki artışı yavaşlatırken küresel tahvil piyasalarındaki satış baskısını hafifletti. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin ABD ile savaş arayışında olmadığını ve müzakere yoluyla bir anlaşma sağlama konusunda istekli olduğunu belirtti.
Bu gelişmelerin ardından New York borsası, teknoloji şirketlerinin öncülüğünde yaşadığı iki günlük kaybın bir kısmını telafi etti. Yeni işlem gününde Asya piyasalarında ise Japonya’da risk iştahının arttığı gözlemlendi.
Petrol fiyatları gerilese de enerji arzına ilişkin risklerin enflasyonu tetikleyebileceği ve başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarını para politikalarını sıkılaştırmaya itebileceği endişesi piyasalarda varlığını sürdürüyor. Dün son 19 yılın zirvesi olan yüzde 5,23’e çıkan ABD 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 5,19’da dengelenirken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,9 düşüşle 105,6 dolara indi.
Analistler, petrol fiyatlarındaki sert dalgalanmaların varlık fiyatlarındaki belirgin oynaklıklara neden olduğunu ve bunun dünya genelinde üretim faaliyetlerini olumsuz etkilemeye devam ettiğini belirtiyor. Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in görüşmesi de yatırımcıların gündemindeydi. Trump, Şi onuruna verdiği akşam yemeğinde iki ülke ilişkilerinden övgüyle bahsetti.
Trump, ABD-Çin ilişkilerinin son dönemde iyileştiğini vurgulayarak, iki liderin farklı sistemleri temsil etmesine rağmen halklar arasındaki bağların devam ettiğini ifade etti. Şi ise iki ülkenin yeni bir ticaret düzenlemesinde anlaştıklarını bildirdi. Bu açıklamalar küresel ticarete dair soru işaretlerini kısmen giderdi.
Makroekonomik veri tarafında, ABD’de cari işlemler açığı yılın ikinci çeyreğinde yüzde 15,7 artarak 246 milyar dolara ulaştı. İlk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı ise 19 Eylül haftasında 197 bine gerileyerek beklentilerin altında kaldı. Analistler, bu düşüşün ABD ekonomisinin istihdam yaratma gücünü koruduğuna işaret ettiğini ve güçlü istihdam görünümünün enflasyon üzerindeki yukarı yönlü riskleri artırdığını belirtiyor.
ABD’de yeni konut satışları ağustosta aylık yüzde 6,4 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Fed’e ilişkin şahin beklentilerin sürmesiyle dolar, diğer para birimleri karşısında güçlenmeye devam etti. Dolar endeksi dün yüzde 0,1 artışla 101,3 seviyesine çıkarak yükselişini sürdürdü ve yeni günde yatay seyrediyor. Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının onsu dün yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 273 dolara indi, yeni günde ise 4 bin 260 dolardan alıcı buluyor.
Bu gelişmelerle S&P 500 ve Nasdaq endeksleri yatay seyrederken, Dow Jones endeksi yüzde 0,31 düştü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Avrupa borsaları dün satıcılı bir seyir izlerken, jeopolitik belirsizlikler ve yüksek enerji fiyatları bölge piyasalarını etkiledi. ABD’nin dizel ihracatını kısıtlayacağına dair haberler, enerji konusunda zaten sıkışık olan Avrupa ekonomilerini olumsuz etkileyebileceği değerlendirmelerini artırdı. Rusya’nın Perm ve Rostov bölgelerindeki petrol rafinerilerine yönelik İHA saldırıları da bölgedeki jeopolitik riskleri yükseltti.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna Fonu kapsamında ülkeye yaklaşık 3 milyar avro daha aktarılmasını onayladı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham ise İsrail’in Batı Şeria ve Gazze’deki eylemlerini eleştirerek sessiz kalmayacaklarını belirtti.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100, İtalya’da FTSE MIB 30, Fransa’da CAC 40 ve Almanya’da DAX 40 endeksleri düşüş kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.
Asya borsaları haftanın son işlem gününde Japonya hariç satış ağırlıklı bir seyir izledi. Güney Kore ve Çin’de piyasalar tatil nedeniyle kapalıydı. Bölge piyasalarının bir kısmının kapalı olması nedeniyle işlem hacimleri düşük seyrederken, Japonya’da risk iştahı canlı kaldı. Çin Devlet Başkanı Şi’nin ABD ziyareti ve Trump ile görüşmeleri bölge piyasalarının odağında yer aldı.
Analistler, ABD-Çin ticaret ateşkesinin uzatılması olumlu olsa da, nadir toprak elementleri gibi kritik konularda belirgin bir ilerleme kaydedilmemesinin ticaret alanında riskleri sürdürdüğünü belirtiyor. Dolar/yen paritesindeki yükselişin ardından Japon ekonomi yönetiminin para birimine müdahale edebileceği beklentileriyle parite geriledi.
Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi düştü. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,74 değer kaybederek tamamladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, fon soruşturmalarına ilişkin yaptığı açıklamada, sorumluluğu olan herkesten hukuk önünde hesap sorulacağını belirtti. Dolar/TL, bankalararası piyasada önceki kapanışın üzerinde işlem gördü.
Analistler, yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya, ABD’den gelecek verilerin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde belirli destek ve direnç seviyelerinin bulunduğunu kaydetti.
