El Nino’nun vurduğu Panama Kanalı’nda su seviyeleri kritik eşiğe indi. Kanal işletmesi, dünya ticaretini etkileyecek gemi geçişlerini azaltma kararı aldı.
Panama Kanalı işletmesi, El Nino iklim olayının tetiklediği şiddetli kuraklık nedeniyle kanalın yapay göllerindeki su seviyelerinin kritik düzeyde düşmesi üzerine, günlük gemi geçiş sayısını azaltma kararı aldı. Bu düzenleme, 3 Eylül’den itibaren günlük 36 olan geçiş sayısını 34’e, 15 Eylül’den itibaren ise 32’ye indirecek ve küresel deniz ticaretini doğrudan etkileyecek.
Orta Amerika bölgesi, Pasifik Okyanusu’ndaki yüzey sıcaklıklarını artırarak rüzgar ve yağış dengesini değiştiren El Nino’nun neden olduğu ağır bir kuraklık süreci yaşıyor. Kanal Yetkili Makamı’nın verilerine göre, mayıs ile ağustos ayları arasında bölgedeki yağışlar tarihsel ortalamanın yüzde 34 altında kaldı. El Nino etkisinin bu oranı daha da düşürebileceği belirtiliyor.
Dünya deniz ticaretinin yaklaşık yüzde 5’ini ve ABD konteyner trafiğinin yüzde 40’ını karşılayan Panama Kanalı, özellikle Asya ile ABD arasındaki ticarette büyük perakendeciler ve enerji şirketleri için maliyet ve zaman tasarrufu sağlıyor. Kanal işletmesi, su havzasındaki yağışların beklentilerin altında kalması nedeniyle su yolunun uzun vadeli sürdürülebilirliğini korumak amacıyla bu adımları attığını duyurdu.
Yönetim, daha önce de en büyük gemiler için azami su çekimi derinliğini düşürmek gibi çeşitli su tasarrufu önlemlerini devreye sokmuştu. Benzer bir kısıtlama 2023 yılında da yaşanmış, su seviyelerinin gerilemesiyle günlük geçiş sayısı 38’den 22’ye kadar düşürülmüştü. Bu durum, ciddi gemi kuyruklarına yol açarak nakliye şirketlerini alternatif rotalar aramaya yöneltmişti.
Yetkililer, rezervasyonsuz geçiş yapmak isteyen gemiler için bekleme sürelerinin artacağını bildirdi. Kanalı kullanan gemilerin büyük çoğunluğu önceden rezervasyon yaptırırken, kalan geçiş hakları açık artırmayla satılıyor. İran savaşı öncesinde bu açık artırmalarda ortalama kazanan teklif 135 bin dolar seviyesindeyken, nisan ayında bir nakliye şirketinin geçiş hakkı için 4 milyon dolar ödediği kaydedildi.
Önümüzdeki haftalarda yağış durumuna bağlı olarak ilave kısıtlamaların gelebileceği belirtiliyor. ABD tarafından inşa edilen kanalın ana kullanıcıları arasında ABD, Çin, Japonya, Şili ve Güney Kore yer alıyor.
Kanalı besleyen göller aynı zamanda 4,2 milyonluk ülke nüfusunun yarısının içme suyunu karşılıyor. Bu nedenle su yönetimi Panama için kritik bir önem taşıyor. Ortalama iki ila yedi yılda bir görülen El Nino olayının bu yıl kayıtların en güçlülerinden biri haline geldiği ifade ediliyor.
