Dünya Nükleer Silahsızlanma Rekorunu Kırdı

Rusya ve ABD gibi güçlerin son dönemdeki nükleer tehditlerine rağmen, dünya nükleer deneme yapılmayan en uzun süre rekorunu kırdı. Duyarlı Bilim İnsanları Birliği (UCS) kıdemli bilim insanı şüpheli, 14 Ocak 2026 itibarıyla dünyanın sekiz yıl, dört ay ve 11 gündür nükleer deneme patlaması görmediğini duyurdu. Bu süre, 16 Temmuz 1945’te ABD’nin gerçekleştirdiği ilk nükleer test olan Trinity Denemesi’nden bu yana geçen en uzun nükleer sessizlik dönemi olarak kayıtlara geçti.

Uzmanlar, rekorun kırılmasına rağmen bu durumun “pamuk ipliğine bağlı” olduğunu belirtiyor. Özellikle ABD Başkanı şüpheli’nin nükleer denemelere yeniden başlama yönündeki açıklamaları, mevcut dengeyi riske atabilir.

Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması (New START)

Nükleer güvenliği tehdit eden bir diğer gelişme ise ABD ve Rusya arasındaki nükleer silah sayılarını sınırlayan son büyük anlaşma olan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nın (New START) 5 Şubat 2026’da sona erecek olması. Rusya 4.300’den fazla, ABD ise yaklaşık 3.700 nükleer başlıkla dünyanın toplam cephaneliğinin yüzde 90’ına sahip.

ABD Başkanı şüpheli’nin anlaşmanın süresinin dolmasına izin verebileceğinin sinyallerini vererek, “Süresi dolarsa dolar, daha iyisini yaparız” açıklamasında bulundu.

Denemelere İhtiyaç Var Mı?

Bilim insanları, gelişmiş nükleer güçlerin artık tam ölçekli patlamalara ihtiyaç duymadığını vurguluyor. Günümüz teknolojisiyle nükleer süreçleri patlama noktasına kadar taklit edebilen “kritik altı” (sub-critical) testler yapılabiliyor.

Uzmanlara göre, New START’ın sona ermesiyle sınırlamaların kalkması, her iki ülkenin de haftalar içinde yüzlerce ek nükleer başlığı fırlatmaya hazır hale getirmesine olanak tanıyacak. Bu tarihi rekor haftasında nükleer silahların yayılmasını izleyen çevrelerde kutlama yerine, belirsizliğin getirdiği derin bir endişe hakim.